STRONA GŁÓWNA
O nas
Gaz ziemny
TARYFA
Gazyfikacja
Kontakt
lipiec 2014
marzec 2014
kwiecień 2013
marzec 2013
styczeń 2013
październik 2012
wrzesień 2012
lipiec 2012
maj 2012
luty 2012
GAZ ZIEMNY
Przyłącza gazowe
Instalacje gazowe
Urządzenia gazowe
Finansowanie
Przepisy prawne
Wnioski i umowy
Ciekawostki
Media o nas
Archiwum

Gaz ziemny

Gaz ziemny to mieszanina gazów i par wydobywających się z ziemi, zawiera głównie metan. Gaz ziemny występuje w skorupie ziemskiej swobodnie, w postaci gazowej lub związany w stałych hydratach węglowodorów, może występować w złożach ropno-gazowych czy w złożach czysto gazowych  jako rozpuszczony w podziemnych wodach litosfery lub w ropie naftowej.

Występuje wiele rodzajów gazów w skorupie ziemskiej, jednak największe znaczenie mają palne gazy węglowodorowe, odgrywają one bardzo ważną rolę w gospodarce światowej, gdyż są jednym z trzech podstawowych surowców energochemicznych. Pojęcie gazu ziemnego obejmuje wszystkie gazy spotykane w litosferze, jednak pojęcie to wykorzystuje się do gazów będących energochemicznymi.

Do wykorzystania na potrzeby ludzkie stosuje się następujące gazy:

 gaz wysokometanowy typu E, dawniej GZ-50 (o cieple spalania 39,5 MJ/m³),

-   gaz zaazotowany typu Ls, dawniej GZ-35 (o cieple spalania 28,8 MJ/m³), może służyć do zasilania odbiorców komunalnych, a także znajduje zastosowanie w przemyśle.

-  gaz ziemny zaazotowany typu Lw, dawniej GZ-41,5 (o cieple spalania 32,8 MJ/m³).

Na Mazowszu dostępny gaz ziemny to typ E, czyli o największej kaloryczności.

Gaz ziemny jest produktem bardzo „przyjaznym” dla klienta ze względu na swoje cechy i właściwości. Jest to nośnik energii stosowany do procesów technologicznych,  grzania, chłodzenia, oświetlania, w gospodarstwach domowych do gotowania, w przemyśle chemicznym oraz jako napęd silników. Produkt ten jest wygodny w użytkowaniu, nie wymaga specjalnych zbiorników do przechowywania, więc nie zajmuje dodatkowej powierzchni.

Bardzo ważnym aspektem, przemawiającym na korzyść gazu ziemnego, jest niewielka emisja substancji szkodliwych oraz dwutlenku węgla, co wpływa na spełnienie wymogów bezpieczeństwa życia i zdrowia człowieka. Wynika z tego duża właściwość ekologiczna wymienionego nośnika energii. Dzięki tym cechom gaz ziemny ma dużo większą przewagę nad swoimi substytutami. Ta przewaga nie wynika jednak tylko z aspektów ekologicznych, ale również ekonomicznych, ponieważ cena gazu ziemnego jest niższa niż prądu, najbliższego substytutu.

Należy zwrócić uwagę na jakość gazu ziemnego, która jest regulowana prawnie, w celu ochrony konsumenta i zapewnienia mu zawsze jednakowej jakości produktu, możliwości kontroli tej jakości oraz odwołania się. Aspekt dotyczący jakości gazu ziemnego jest bardzo istotny szczególnie na rynku dóbr przemysłowych, o czym pisałam w rozdziale pierwszym.

O jakości gazu ziemnego świadczą:

- wartość kaloryczna (wartość opałowa- „jest to ilość ciepła wydzielona przy całkowitym i zupełnym spaleniu 1m³ gazu, przy czym woda zawarta w produktach spalania występuje w postaci pary, inaczej jest to miara ilości ciepła, jaką dysponuje się, doprowadzając gaz do urządzenia” i ciepło spalania- „(...) to ilość ciepła, jaka wydziela się przy całkowitym i zupełnym spaleniu gazu ziemnego w temp. 25º C i pod ciśnieniem 101,325 kPa, przy czym woda w produktach spalania występuje w postaci cieczy, a temperatura produktów spalania jest równa temperaturze substratów (gazu i powietrza) przed spaleniem”[),

- liczba Wobbego (W)- „używana jako wskaźnik dla oceny stałości właściwości użytkowych gazu”[3] - jest wyznacznikiem „kaloryczności” gazu, stanowi iloraz wielkości ciepła spalania gazu Qc w MJ/m³ i pierwiastka kwadratowego z gęstości względnej d:

W = Qc/√d

-    zawartość zanieczyszczeń (związki siarki i rtęci).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 24 sierpnia 2000r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych, obrotu paliwami gazowymi, świadczenia usług przesyłowych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci gazowych oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców normuje między innymi parametry związane z jakością gazu ziemnego. W Rozdziale 6 powyższego rozporządzenia określa się następująco parametry:

                          *  minimalna dopuszczalna wartość ciepła spalania (18 MJ/m³, 22 MJ/m³, 26 MJ/m³, 34MJ/m³ dla gazów ziemnych, których nominalne liczby Wobbego wynoszą odpowiednio: 25, 30, 41, 50);

                                       *  intensywność zapachu, na skutek wprowadzonych do gazu substancji nawaniających, tzw. THT; zapach gazu ze względów bezpieczeństwa musi być wyczuwalny kiedy jego stężenie w powietrzu jest równe 20% dolnej granicy wybuchowości; to stężenie mierzy się eksplozymetrem (cała skala pomiarowa urządzenia to dolna granica wybuchowości gazu ziemnego, która stanowi 5%, natomiast górna to 15%);

                                      * najwyższe dopuszczalne zawartości siarkowodoru (7 mg/m³), siarki całkowitej (40mg/m³), par rtęci (30mg/m³).

Ustalone i regularnie kontrolowane parametry jakości dla gazu ziemnego są również przewagą konkurencyjną nad innymi nośnikami energii, ponieważ podobne parametry dla benzyny i olejów napędowych zostały ustanowione dopiero w grudniu 2002 r. i zaczęły obowiązywać dopiero w 2004 roku.

 

Gaz ziemny nie powoduje zanieczyszczenia środowiska metalami, a przede wszystkim metalami ciężkimi. Wynika to z faktu, że zawartość metali ciężkich w gazach ziemnych jest podobna lub nawet niższa jak w powietrzu atmosferycznym. Jedynym groźnym dla środowiska metalem, który wchodzi w skład gazu ziemnego jest rtęć, jednak jest ona usuwana w procesie oczyszczania gazu.

Kolejna i jedna z najistotniejszych korzyści gazu ziemnego to nie zanieczyszczanie atmosfery związkami siarki, wprawdzie związki siarki występują w gazie ziemnym takie, jak: siarkowodór, sulfidy, alkanotiole czy siarka pierwiastkowa, jednak podobnie jak rtęć są usuwane w procesie oczyszczania gazu. Te procesy technologiczne osiągnęły już w Polsce bardzo wysoki poziom i są skuteczne. 

Nie zanieczyszczanie środowiska naturalnego związkami siarki niesie za sobą poważne przesłanki do zwrócenia szczególnej uwagi na ten aspekt, gdyż dzięki tym właściwościom gaz ziemny powinien zwiększyć swój udział w bilansie energetycznym kraju. Związki siarki powodują ogromne zagrożenia dla fauny i flory oraz życia i zdrowia ludzkiego, do tych zagrożeń można zaliczyć: obniżenie plonowania wielu roślin uprawnych, tworzenie się aerozoli silnie szkodliwych dla ludzi, powodujących chroniczne i doraźne schorzenia układu oddechowego, nadmierne zakwaszenie gleby, niekorzystny wpływ na ekosystemy leśne, niszczenie powierzchni takich, jak piaskowce, wapienie, cynk, stal galwanizowana.

 

Stosowanie gazu ziemnego w sposób znaczący obniża emisję dwutlenku węgla, która to stanowi główną przyczynę ocieplenia klimatu. Wzrost stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze w sposób bezpośredni wywołuje pogorszenie warunków życia na ziemi. Powszechne stosowanie gazu ziemnego w gospodarstwach domowych, motoryzacji, przemyśle itd. jest najlepszym sposobem, na dzień dzisiejszy, stabilizacji stężenia dwutlenku węgla w atmosferze.

Współczynnik emisji

Rodzaj paliwa

Węgiel brunatny

Węgiel kamienny

Ciężki olej opałowy

Olej napędowy

Gaz ziemny

kg CO2/kWh

0,40

0,33

0,28

0,26

0,20

kg CO2/GJ

102

91,3

78,5

73,3

55,9


 

Gaz ziemny jest o tyle ciekawym nośnikiem energii, gdyż znajduje zastosowanie w wielu procesach, nie tylko grzewczych, ale też oświetlenia, klimatyzacji, chłodnictwa, użytkowania sprzętów i dodatków domowych jak, grill, kominek, napędzania pojazdów, celów technologicznych. Ma szerokie zastosowanie, jest stosunkowo najtańszy i dlatego znajduje wielu zwolenników.

Bardzo ważnymi wskaźnikami korzyści gazu ziemnego dla użytkowników są: niezawodność dostaw gazu, brak konieczności magazynowania gazu ziemnego u użytkownika, łatwość w obsłudze i regulacji wszelkich urządzeń gazowych, co jest bardzo istotne szczególnie w zastosowaniach przemysłowych, bezpieczeństwo użytkowania (bardzo nagłaśniane sprawy o wybuchach gazu dotyczą gazu propan-butan magazynowanego w butlach gazowych lub nieszczelnych, starych instalacji, jednak o tym się nie mówi komentując te tragedie, z tego też powodu wielu ludzi bardzo niesłusznie uważa gaz ziemny za niebezpieczny nośnik energii, co jest bardzo błędnym podejściem). Powinno się przekonać społeczeństwo do bezpieczeństwa użytkowania gazu ziemnego; wszelkie tragedie związane z wybuchem gazu spowodowane były nieprawidłowym działaniem człowieka, a nie samego nośnika energii. W obecnych czasach, w dobie wysokiej techniki, technologii i mechanizacji w celach zabezpieczenia instalacji oraz urządzeń gazowych przed nieszczelnością, uchodzeniem gazu czy emisją szkodliwych substancji stosuje się zawory odcinające z samokontrolą szczelności, urządzenia kontroli przepływu spalin i procesu spalania zabezpieczającego środowisko przed nadmierną emisją gazów szkodliwych z instalacji przemysłowych, urządzenia do szybkiego wykrywania obecności gazu w pomieszczeniach, monitoringu procesów spalania i potencjalnych uchodzeń.

Ogromne znaczenie w procesie zabezpieczenia użytkowników gazu ziemnego mają regulacje prawne dotyczące urządzeń gazowych takie, jak konieczność certyfikacji na znak bezpieczeństwa wszystkich urządzeń gazowych, natomiast po wejściu Polski do Unii Europejskiej objęcie najbardziej restrykcyjną dyrektywą  wszystkich urządzeń gazowych. Dyrektywa ta jako jedyna nie przewiduje żadnych przypadków deklarowania zgodności bez potwierdzenia poprawności rozwiązań przez stronę trzecią. Jako jedyna również nie przewiduje jednakowych wymagań dla wszystkich członków Unii. Deklaracje zgodności CE na urządzeniach gazowych zawsze są powiązane z symbolem lub symbolami krajów, w których urządzenie może być używane. Specyficzne dla Polski warunki dostaw gazu będą uwzględnione w deklaracjach zgodności urządzeń rozprowadzonych na polskim rynku.

Wygodą w użytkowaniu urządzeń gazowych są ich małe gabaryty oraz duża sprawność energetyczna, czyli przetwarzanie energii chemicznej w mechaniczną oraz małe straty na przesyle gazu.

Urządzenia gazowe nie są urządzeniami bardzo drogimi, ich cen są przystępne, a wpływa na to ma masowa włoska produkcja palników, zaworów, elementów sterowania i innych, co doprowadziło do obniżenia cen prawie o połowę. Urządzenia te są estetyczne, wykonane z dobrych materiałów, dobrze komponują się z wnętrzami pomieszczeń użytkowych, są często specjalnie stylizowane przez projektantów wnętrz na zlecenie producenta. Ważny jest też serwis tych urządzeń, jest on ogólnodostępny i dobrze zorganizowany, pozwala na reakcje na zgłoszenie klienta w przeciągu 12 godzin.

 

Źródło danych:
* Sympozjum Marketing w gazownictwie , Zakopane 2003 - 2008 r, odczyty

* Jacek Molenda, Gaz ziemny, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1993r.

* Konrad Bąkowski, Gazyfikacja- gazociągi, stacje redukcyjne, instalacje i urządzenia gazowe, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1996r.

* strona internetowa Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA www.pgnig.pl